Translate this page

poniedziałek, 22 stycznia 2018

Doświetlanie palm

Doświetlanie jest bardzo istotnym czynnikiem w hodowli palm pochodzących z tropikalnych stref, zwłaszcza na terenie Polski, gdzie przez większą część roku panuje ponury dzień, a tym samym do palm przedziera się zbyt mało promieni słonecznych. Przez to intensywność fotosyntezy jest mniejsza, a wtedy szybkość wzrostu także maleje. To ubogie promieniowanie powoduje u roślin mały lub w ogóle brak przyrostu, a dodając do tego stale wilgotne podłoże może spowodować nawet gnicie przez pleśń. Aby temu zaradzić specjalistyczne firmy wynalazły coś takiego, jak oświetlenie GROW LED. Temat ten jest bardzo szeroki, dlatego wpis ten nie wyczerpuje całej tematyki asortymentu oświetlenia roślin.

UWAGA! POST TEN NIE WYCZERPUJE CAŁEJ TEMATYKI DOTYCZĄCEJ DOŚWIETLANIA ROŚLIN

Oświetlenie GROW LED przeznaczone jest do uprawy roślin we wnętrzach, idealne do użytku w szklarniach ze wszelkiego typu uprawami. Zaprojektowane zostało ono tak, by oszczędzać energię. Takie lampy posiadają wiele diod LED-owych, które dzięki swojemu wykonaniu wytwarzają światło o specyficznym kolorze i długości fali. Dzięki temu emitują gamę barw dokładnie takie, jakie rośliny potrzebują, co sprawia że oświetlenie LED-owe jest o wiele bardziej efektywne.

Trochę teorii...

Ale czym właściwie są te kolory, fale, energia? Fale są bardzo ważną częścią widma światła tak bardzo ważnego przy doświetlaniu roślin, które człowiek odbiera jako barwy. Każda długość światła składającego się na światło białe posiada swój charakterystyczny kolor i jest przez nas odbierana jako określony kolor. Diody LED są w stanie produkować światło o różnych długościach fal, czyli widzianych przez nas jako różne kolory. Część spektrum promieniowania słonecznego w zakresie długości fali 400-700 nm (nanometr) wykorzystywana jest przez rośliny w procesie fotosyntezy. Przykładowo, żarówka GROW LED o mocy 80W posiada pełne spektrum czerwonej barwy: 630 - 670 nm; a niebieskiej: 450 - 470nm. Najmocniej właśnie wpływa na rośliny promieniowanie niebieskie oraz czerwone. Emisja promieniowania czerwonego powoduje wydłużanie się pędów, z kolei niebieskie powoduje, że rośliny stają się bardziej rozkrzewione i zwarte, mają lepiej wybarwione i grubsze liście oraz łodygi. Cytując za stroną tropicjungle.blox.pl:

Gdy np. chcemy uzyskać zwartą, niską, mocno rozkrzewioną roślinę, musimy wybrać oświetlenie z największą emisją w paśmie niebieskim, a nieco mniejszą w czerwonym. Mała ilość niebieskiego w porównaniu do czerwieni spowoduje wyciąganie się pędów i wolny przyrost tkanki zielonej. Do kwitnienia roślin i kiełkowania nasion niezbędne jest promieniowanie czerwone, ponieważ samo niebieskie tego nie zapewni. Samo promieniowanie niebieskie natomiast hamuje wzrost roślin, a barwa liści staje się ciemniejsza, dlatego do doświetlania zawsze należy wybierać źródła światła z jednoczesną emisją w zakresie niebieskim i czerwonym lub używać niebieskiego światła łącznie ze światłem dziennym. Do prawidłowego wzrostu roślin, promieniowania niebieskiego powinno być o około 1/3 więcej niż czerwonego, a czerwieni dalekiej nie powinno być więcej niż 1/2 bliskiej. Jakość widma głównie wpływa na jakość wzrostu.

Długości fal i odpowiadające im barwy:
ultrafioletowa: poniżej 380 nm
fioletowa: 380-440 nm
niebieska: 440-490 nm
zielona: 490-560 nm
żółta: 560-590 nm
pomarańczowa: 590-630 nm
czerwona: 630-780 nm
„bliska czerwień”: 600-700 nm
„daleka czerwień”: 700-800 nm
podczerwień: powyżej 780 nm

Maksima absorpcji chlorofilu:
Fiolet: 410, 430 nm
Niebieski: 453 nm
Bliska czerwień: 662, 642 nm
Daleka czerwień: 730 nm

Rozkład absorpcji chlorofilu a, b i karotenowce:

Źródło: http://floralabels.pl/


Temperatura barwowa

To miara obiektywna opisująca to, co postrzegamy jako barwę źródła światła. Opisuje się ją w stopniach Kelvina. Nie zawsze widzimy widmo danego światła, dlatego posługujemy się temperaturą barwową, która jest wypadkową wszystkich długości fal, jakie emituje dane źródło światła. W naturalnych warunkach rozkład widmowy światła zależny jest od szerokości geograficznej i od pory roku. Poniżej wykres temperatur barwowych światła, które mierzy się w Kelvinach (K).


Przyjmuje się, że najlepsze oświetlenie do roślin powinno mieć zakres od 4000 - 10000 K[1], powinno być to światło najbardziej zbliżone do tego naturalnego, dziennego tak aby rośliny mogłyby rosnąć proporcjonalnie. Tu znów zacytuję stronę tropicjungle.blox.pl:

Zależnie od tego czy chcemy położyć nacisk w hodowli na kwitnienie czy rozrost masy zielonej, powinniśmy skłonić się ku jednej lub drugiej granicy. Od 4000K do 6500K rozrost będzie wolniejszy, rośliny będą głównie przyrastać na długość, lecz kwitnienie będzie obfitsze. W granicy 6500K do 10000K krzewienie się będzie silniejsze, rośliny będą bardziej zwarte. Świetlówki specjalnie przeznaczone do doświetlania roślin przeważnie mają temperaturę barwową 8000K i 8500K (emisja w zakresie fal czerwonych i nieco większa w zakresie niebieskich).

Zalecana odległość żarówki:

  • Kiełkowanie: 24-30 cali
  • Wegetatywny etap: 18-24 cali
  • Kwitnienia: 12-18 cali
Optymalna odległość źródła światła od czubków roślin to 10-20 cm, wtedy na świetlówkę długości metra przypadnie obszar o wymiarach 50 x 100 cm. Chcąc poszerzyć ten obszar, możemy zawiesić świetlówkę wyżej o 20 cm. Maksymalna odległość światła od roślin powinna wynosić ok. 50 cm dla świetlówek o mocy 50-60W (patrz wyżej w zalecanych odległościach). Warto też używać specjalnych odbłyśników do lamp (aluminiowych, wypolerowanych blach), odbijających światło, dzięki którym odzyskujemy wiele z 50% światła, które jest emitowane w górę i na boki.

Jaką żarówkę kupić?

Przy kupnie GROW LED należy zwracać uwagę na cztery aspekty:
  1. Temperatura barwowa - jednostką temperatury barwowej jest Kelvin (K). Im wyższa wartość w skali Kelvina tym chłodniejsza barwa światła.
  2. Współczynnik oddawania barw CRI (Ra) - wskaźnik CRI (ang.Color Rendering Index) określa zdolność wytwarzanego światła do wiernego odtworzenia kolorów oświetlanych przedmiotów. Współczynnik CRI wyrażony jest liczbą z przedziału od 0 do 100. Im wyższy jest współczynnik, tym lepiej oddawane są barwy. Przyjmuje się, że światło słoneczne ma wskaźnik CRI równy 100 Ra, co oznacza, że w świetle dziennym barwy są postrzegane w 100% prawidłowo. Wysokiej jakości żarówki LED charakteryzują się CRI na poziomie 80 Ra.
  3. Ilość lumenów - lumen (lm) - jest jednostką miary strumienia świetlnego, określającego ilość światła emitowanego przez dane źródło światła. Im więcej lumenów tym więcej światła wytwarza dane źródło. Dobre żarówki GROW LED posiadają już od 4000 - 6000 lm.
  4. Diody - na rynku istnieje wiele żarówek GROW LED. Jednak nie warto kupować chińskiego badziewia mającego dużo diod marnej jakości. Lepiej kupić żarówkę o mniejszej ilości diod, a lepszej jakości. Jak rozpoznać dobrej jakości żarówkę? Po cenie. Jeśli masz do wyboru kupno żarówki zbudowanej z 80 diod za 25 zł lub żarówkę zbudowaną z 50 diod za 40zł to bez wahania kup tą droższą, która ma mniej diod. Dlaczego? Wynika to z jakości ich budowy. Droższa dioda świeci długo, mocno i stabilnie. Nie ma potrzeby wkładać do żarówki więcej diod skoro wkłada się diody mocniejsze. Słabsze diody szybciej się wypalą. Takich jest więcej na słynnym, chińskim portalu aukcyjnym.
  5. Ilość cykli włączeń i wyłączeń - oświetlenie LED jest zdecydowanie mniej wrażliwe na częste włączanie i wyłączanie w porównaniu do tradycyjnych żarówek czy świetlówek energooszczędnych. Ilość cykli włączeń i wyłączeń jest określona i w dużej mierze zależy od jakości zastosowanych komponentów. Wysokiej jakości oświetlenie LED charakteryzuje się wartością na poziomie około 100 000 cykli.
  6. Żywotność - w porównaniu z innymi źródłami światła oświetlenie LED charakteryzuje się bardzo długą żywotnością. Trwałość diod LED może przekroczyć nawet ponad 50 000 godzin. Należy pamiętać, że istotny wpływ na żywotność diod LED ma ilość cykli włączeń i wyłączeń, o czym wielu nieuczciwych producentów "zapomina", prześcigając się w podawaniu na opakowaniach swoich produktów coraz dłuższych okresów eksploatacji oferowanych urządzeń.
  7. Klasa energetyczna - etykieta informująca konsumentów o klasie efektywności energetycznej musi się znaleźć na każdym opakowaniu źródła światła sprzedawanego na terenie Unii Europejskiej. Etykieta pozwala nabywcom porównać parametry różnych urządzeń. Wysokiej jakości oświetlenie LED charakteryzuje się klasą energetyczną A. 

Skuteczność świetlna źródeł światła podawana jest przez producentów w Lumenach i Watach. Dla szybkości wzrostu ważne jest natężenie/strumień światła, które składa się na ilość energii przypadającej na jednostkę powierzchni uprawy. Dlatego im wyższa moc lampy, tym wyższe jest natężenie światła. Chociaż chodzą teorie, jakoby zwykłe LED-y w takim samym stopniu potrafiły doświetlać rośliny zimą, to przetwarzają one tylko 5% energii na światło, mają ciepłą temperaturę barwową. Nie nadają się one do doświetlania roślin, ponieważ są strasznie mało wydajne i mają nieodpowiednie widmo światła. Światło słoneczne zawiera dużą ilość światła czerwonego i niebieskiego którego nasze oczy nie dostrzegają. Żarówki oraz LED-y o białym świetle nie posiadają widma potrzebnego roślinom do wzrostu i takie światło jest im obojętne. Poniższy film (pierwszy z czterech części) przedstawia eksperyment, w którym dowodzi, że światło z żarówek grow led znacznie lepiej wpływają na wzrost rośliny, aniżeli LED-ów o białej barwie.

1 część filmu.

Ile i w jakich okresach doświetlać palmy?

Jeśli chodzi o palmy, są to rośliny które rosną w strefach, gdzie na równiku przez cały rok dzień równa się nocy, więc wynoszą po 12 godzin. Zatem dobrze by było zapewnić takiej palmie ok. 5-10 godzin intensywnego nasłonecznienia w ciągu roku, zaś w okresie jesienno - zimowym doświetlania. Klimat i światło w Polsce nie jest sprzyjające tym roślinom, do tego dochodzi mało intensywne światło. Codziennym doświetlaniem przez odpowiedni czas można trochę podreperować te straty. W nocy palmy powinny odpoczywać i się regenerować (w ciągu dnia roślina pobiera dwutlenek węgla, w nocy, kiedy światła nie ma, roślina nie pobiera dwutlenku węgla z atmosfery, produkuje za to tlen), dlatego nie doświetlamy palm do późnych godzin wieczornych. Długość czasu doświetlania zależy także też od tego, jakie stanowisko ma palma, którą chcemy doświetlać. Im ma ciemniej, tym więcej dziennego światła musi dostać. Przykładowe czasy doświetlania w różnych miesiącach można sprawdzić na poniższym wykresie.


Jak radzi autorka bloga tropicjungle.blox.pl: Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie sztucznego światła w ciągu całego dnia - możemy doświetlać je przez 10-12 godzin dziennie (zaczynając o wschodzie słońca) świetlówką z podbiciem na barwę niebieską. W świetle dziennym rośliny dostawałyby dosyć fal czerwonych, natomiast ze świetlówki dodatkową porcję fal niebieskich, dzięki czemu rosłyby o wiele szybciej i byłyby znacznie bardziej rozkrzewione, mocniejsze, z grubszymi łodygami i liśćmi.


Przypisy i źródła:

[1] Im wyższa wartość w skali Kelvina tym chłodniejsza barwa światła, która dobrze wpływa na wzrost roślin. Rośliny dobry wzrost osiągają dopiero przy barwie 3500 Kelvinów. Lumen (lm) z kolei jest jednostką miary strumienia świetlnego, określającego ilość światła emitowanego przez dane źródło światła. Im więcej lumenów tym więcej światła wytwarza dane źródło.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Twój komentarz zostanie zatwierdzony przez administratora.